Sławni ludzie związani z Cyprem: od starożytności po XX wiek

Przegląd postaci

Starożytność

Ewagoras I z Salaminy

Ewagoras (Evagoras) był królem Salaminy na Cyprze od 411 do 374 r. p.n.e. i urodził się w Salaminie. Znamy go głównie z pism Izokratesa, który przedstawia go jako wzór władcy.

Zenon z Kition

Zenon urodził się około 334 r. p.n.e. w mieście Kition na Cyprze, w miejscu dzisiejszej Larnaki. Otrzymał grecką edukację i większość życia spędził w Atenach, gdzie założył szkołę stoicką. Nauczać zaczął w 301 r. p.n.e. w kolumnadzie ateńskiej agory zwanej Stoa Poikile (Malowany Portyk); stąd nazwa stoików. Pochodzenie etniczne Zenona bywa dyskutowane przez historyków, więc w tekście ograniczamy się do miejsca urodzenia.

Początki chrześcijaństwa na wyspie

Święty Barnaba

Barnaba był Lewitą pochodzącym z Cypru i towarzyszył apostołowi Pawłowi w podróżach misyjnych. Tradycja chrześcijańska mówi, że poniósł śmierć męczeńską w Salaminie, a czczony jest jako patron Cypru.

Święty Łazarz

Według oficjalnego portalu turystycznego Cypru święty Łazarz przybył na Cypr po wskrzeszeniu przez Jezusa i został wyświęcony na biskupa Kition przez apostołów Barnabę i Pawła; żył w tym mieście 30 lat. Jego grób znajduje się pod prezbiterium kościoła Agios Lazaros w Larnace, a na osiem dni przed Wielkanocą ulicami miasta niesiona jest jego ikona w procesji. To przekaz tradycji kościelnej, nie ustalenie historyczne.

Średniowiecze

Ryszard Lwie Serce

Z Cyprem łączy go epizod z 1191 roku. Według tradycji, o której pisze oficjalny portal turystyczny, w zamku w Limassol Ryszard Lwie Serce poślubił Berengarię z Nawarry i koronował ją na królową Anglii. Zaznaczamy, że to tradycja, a nie dokument.

XIX wiek: goście wyspy

Arthur Rimbaud

W grudniu 1878 roku francuski poeta wyjechał do Larnaki na Cyprze, gdzie według części opracowań pracował dla firmy budowlanej jako nadzorca w kamieniołomie. W maju następnego roku musiał opuścić wyspę z powodu gorączki. Oficjalny portal turystyczny wspomina z kolei kamieniołom w pobliżu wsi Liopetri w dystrykcie Famagusta, więc miejsce jego pracy podają źródła różnie.

XX wiek

Makarios III

Michael Christodoulou Mouskos, znany jako Makarios III, urodził się 13 sierpnia 1913 roku we wsi Pano Panagia, a zmarł 3 sierpnia 1977 roku w Nikozji. Był arcybiskupem Kościoła Cypru w latach 1950–1977 i pierwszym prezydentem Cypru (1960–lipiec 1974, a następnie od grudnia 1974 do 1977). Przerwę w prezydenturze wywołał zamach stanu w Nikozji w lipcu 1974 roku. Makarios jest uważany za ojca założyciela republiki, której droga z kolonii brytyjskiej do niepodległości przebiegała pod jego przewodnictwem.

Michael Cacoyannis

Reżyser, scenarzysta i aktor, urodzony 11 czerwca 1921 roku w Limassol (zm. 25 lipca 2011). Najbardziej znany jest z filmu „Grek Zorba” (1964), na podstawie powieści Nikosa Kazantzakisa. Był pięciokrotnie nominowany do Oscara, więcej razy niż jakikolwiek inny Cypryjczyk.

Jak czytać tę listę

• Związek z wyspą bywa różny: urodzenie (Zenon, Ewagoras, Cacoyannis), działalność (Makarios III, Barnaba) lub krótki pobyt (Rimbaud).
• Postaci z tradycji religijnej i legend opisujemy z zastrzeżeniem, że to przekaz, a nie dokument.
• Pominęliśmy informacje prywatne i niepotwierdzone anegdoty.