Co warto zwiedzić na Zachodnim Cyprze – część III: okolice Pafos

Jak ułożyć trasę

Wszystkie miejsca z tej części leżą w dystrykcie Pafos i najwygodniej dojechać do nich samochodem. Geroskipou leży na wschód od miasta, Lempa, Tala, Pegeia i Maa-Palaiokastro na północ i północny zachód, a Chrysorrogiatissa dalej w górach, w pobliżu wsi Pano Panagia.

Agia Paraskevi w Geroskipou

Kościół w Geroskipou, ok. 3 km na wschód od Pafos, to bizantyjska świątynia z IX wieku. Jest pięciokopułową, trójnawową bazyliką z kolebkowym sklepieniem i według urzędu turystyki należy do dwóch takich budowli na całej wyspie. Freski pochodzą z różnych epok, od VIII do XV wieku, a w kościele jest też dwustronna ikona z XV wieku (Matka Boska i Ukrzyżowanie).

Według tradycji nazwa wsi nawiązuje do świętych ogrodów Afrodyty, a kościół może stać na ruinach jej świątyni. Wstęp jest bezpłatny. Kościół otwarto od poniedziałku do soboty w godzinach 8:30–13:00 i 14:00–16:30, a wizytę w niedzielę można uzgodnić na życzenie. Godziny mogą się zmienić bez uprzedzenia.

Lempa: osada sprzed ponad 4 tysięcy lat

W Lempie, ok. 4 km na północ od Pafos, wykopaliska odsłoniły ważną osadę z epoki miedzi (chalkolitu), datowaną na lata 3900–2500 p.n.e. Na miejscu odtworzono pięć domów z tego okresu, używając tych samych materiałów i metod budowy. Stanowisko jest powiązane ze szlakiem kulturowym Afrodyty.

Rekonstrukcje pomagają zrozumieć, jak mogły wyglądać domy w tamtej epoce, więc to dobry przystanek, gdy chcesz zobaczyć coś więcej niż fundamenty.

Agios Neofytos koło Tali

Klasztor i pustelnia Neofita leżą przy wsi Tala, ok. 9 km na północ od Pafos. Założył je cypryjski pustelnik i pisarz Neofit w drugiej połowie XII wieku. Wykuta w skale Enkleistra, czyli jego celia, pokryta jest według urzędu turystyki jednymi z najlepszych przykładów fresków bizantyjskich z XII–XV wieku. W późniejszym kościele klasztornym znajdują się ikony pobizantyjskie z XVI wieku, a w klasztorze działa muzeum.

Muzeum i Enkleistrę zwiedzisz przez cały rok, z kilkoma wyjątkami. Od kwietnia do października obowiązują godziny 9:00–13:00 i 14:00–18:00, od listopada do marca 9:00–16:00. Bilet kosztuje 2 euro. Zamknięte jest w Boże Narodzenie, Nowy Rok, Zielony Poniedziałek, prawosławną Wielkanoc i 15 sierpnia.

Agios Georgios w Pegeia

Stanowisko archeologiczne Agios Georgios leży przy wsi Pegeia, ok. 11 km na północ od Pafos, i jest znanym w regionie miejscem pielgrzymek. Wykopaliska odsłoniły trzy wczesnochrześcijańskie bazyliki i łaźnię z VI wieku, a osada rozkwitła za panowania Justyniana I (527–565). Trójnawowa bazylika B stoi u stóp południowego stoku przylądka. Miejsce pielgrzymek znajduje się między stanowiskiem bazylik a nekropolią.

Od 16 kwietnia do 15 września stanowisko jest czynne codziennie 8:30–16:00, od 16 września do 15 kwietnia 9:30–17:00. Bilet kosztuje 2,50 euro, a grupy zorganizowane powyżej 10 osób płacą o 20 proc. mniej.

Maa-Palaiokastro przy Coral Bay

Stanowisko leży blisko kurortu Coral Bay, ok. 9 km na północny zachód od Pafos. Według urzędu turystyki pierwsi starożytni Grecy (Mykeńczycy) osiedlili się tu w 1200 r. p.n.e. Małe muzeum o niezwykłej architekturze zaprojektował włoski architekt Andrea Bruno; ekspozycja pokazuje kolonizację Cypru przez Greków mykeńskich.

Stanowisko jest czynne od poniedziałku do piątku: od 16 kwietnia do 15 września 9:30–17:00, od 16 września do 15 kwietnia 8:30–16:00. W weekendy i święta jest zamknięte. Bilet dla dorosłych kosztuje 2,50 euro. Departament Starożytności sprzedaje też karty wielostanowiskowe: jednodniowa 8,50 euro, trzydniowa 17 euro i siedmiodniowa 25 euro.

Klasztor Chrysorrogiatissa

Klasztor Matki Boskiej od Złotego Granatu założył w 1152 r. mnich Ignatios; leży ok. 37 km na północny wschód od Pafos, a obecny kościół pochodzi z 1770 r. Wstęp jest bezpłatny (datki mile widziane), a uroczystość Zaśnięcia Matki Boskiej odbywa się tu 15 sierpnia. Szczegółowy opis klasztoru, godziny i okolicę znajdziesz w tekście o klasztorach Troodos.